Nawinęliśmy 1640 km i spędziliśmy tu 63 dni.

Przyjechaliśmy tutaj z Laosu przez najbardziej chyba skorumpowaną granicę w północno wschodniej Azji. Do miasta Siem Reap – zaplecza dla Angkor jechaliśmy nieistniejącym już momentami starym traktem królewskim, co chwila natykając się na świątynię, ruiny grobowca, albo most. Drogi szukaliśmy wypatrując przerzedzonych śladów w trawie. Jechaliśmy przez dżunglę, usianą piaszczystymi bagnami, z pełnym bagażem, w prawie 40-stopniowym upale.

Jest coś specjalnego w cywilizacji Kmerskiej co sprawia że obcując z jej pozostałościami – takimi jak kamienne mosty ozdobione nagami, ruiny świątyń, czy stara królewska droga między pałacami czujesz się doniośle i uroczyście. Może to brak pewnych źródeł historycznych, legendy i mity, które wypełniają luki – albo czar dawnych osiągnięć architektonicznych zawłaszczanych przez naturę.

W Siem Reap zatrzymaliśmy się na dłużej. Naprawialiśmy pierwszą poważną awarię motocykla. W Qndelku zaczął głośno łomotać cylinder. Trafiliśmy do mechanika o dużej wiedzy, który na słuch prawidłowo zdiagnozował problem. Jednak dostęp do części w Kambodży jest kiepski. Mechanik zainstalował nam nieoryginalny tłok, honował cylinder, ale nie uzupełnił warstwy nikasilu po honowaniu. Wiemy, że ta naprawa nie wytrzyma długo, ale tutaj nie zrobimy nic więcej.

Zwiedzamy świątynie Angkoru i poznajemy środowisko expatów. Kambodża wyzwala w ludziach z Zachodu wrażliwość na los innych. Konstantine, grek, który mieszka tutaj już 3 lata, zaprasza nas do wzięcia udziału w przejażdżce z dziećmi z jedynej kambodżańskiej szkoły dla dzieci niedowidzących. Jedziemy z nimi na obiad do Kampong Khlang. Nie sami, jedziemy w 20 motocykli. Dzieciaki cieszą się z wycieczki, z obcowania z nami i z wiatru we włosach przykrytych jedynie rowerowym kaskiem.  A my oprócz filmowej wioski na palach nad jeziorem Tonie Sap, widzimy jak bardzo one nie widząc, wszystko widzą!

Przez Phnom Penh jedziemy na południe do Sihanoukville. Jeszcze 10 lat temu były tu klimatyczne plaże, bambusowe bungalowy i prawdziwie backpackerska atmosfera. Dziś miasteczkiem rządzi chiński kapitał – wszędzie widać strzeliste hotele i migoczące neony kasyn.

Mijamy to miejsce i zaglądamy na Koh Rong – jedyną Kambodżańską wyspę, na którą podobno można zabrać swój motocykl.  Można go zabrać faktycznie łodzią towarową, wprowadzając go po drewnianej desce przez boczną burtę. To zadanie dla ludzi o naprawdę mocnych nerwach – molo załadowcze jest wąskie, burta wysoka, a niewielka łódź swobodnie kołysze się na falach.

Sama wyspa urzeka nas równowagą pomiędzy nienaruszoną naturą, świetną infrastrukturą dla turystów i ułożonym życiem w wioskach rybackich. Spacerujemy po długich piaszczystych plażach, przesiadujemy na tarasie drewnianego bungalowu na skraju dżungli i objeżdżamy wyspę, by zobaczyć jak kilka kilometrów dalej suszą się na lokalnym molo świeżo złowione krewetki.

Na Koh Rong mieszka na stałe sporo Polaków. Trafiamy do Artura z Waterports Cambodia, który organizuje dla nas nurkowanie na pierwszorzędnej rafie. Znajdujemy Apsara Resort, butikowy ośrodek stworzony przez Iwonę i Stasia z Elbląga – parę, która rok wcześniej sprzedała dom, spakowała walizki i przyjechała tu  rozpocząć nowe życie. Ich historia nas urzeka tak bardzo, że przez chwilę nawet rozważamy, czy nie zostać i nie budować czegoś z nimi!

Obiecujemy sobie przemyśleć sprawę i wracamy z Koh Rongu z powrotem na ląd. W drodze do granicy z Tajlandią ostatniej, na której jeszcze nie musimy prezentować FVP, mijamy ciągnące się kilometrami plantacje palmy oleistej. Skręcamy w otwarte drogi i delektujemy się przejażdżką po czerwonej ziemi.

Nie chcemy stąd wyjeżdżać, ale rozum podpowiada, że czekają na nas nowe kraje i kolejne przygody!

Update: Przekroczyliśmy granicę w miarę sprawnie 4 maja 2025 roku. Kilka tygodni później na wskutek niepokojów w rejonie północnej granicy kambodżańsko- tajskiej i sporu o przynależność państwową świątyni Preah Vihear, wojsko tajskie zamknęło wszystkie lądowe granice z Kambodżą i ruch pomiędzy tymi krajami ustał. Obecnie overlandersi mogą skorzystać jedynie z przejść granicznych Tajlandii z Laosem i Malezją. Nie da się już także wjechać do Tajlandii na podstawie dokumentu TIP który wydawany był bezpłatnie. Więcej o tym na naszym vlogu.

Przydatne linki, miejsca, które polecamy:

Nurkowanie na Koh Rong: Watersports Cambodia

Butikowy hotel na Koh Rong: Apsara Resort

Restauracja Boat Noodle w Siem Reap: Boat Noodle

The post Kambodża – Tomb Raider na motocyklach first appeared on ONE MORE ADV.

Jednym z takich miejsc była maleńka dwustolikowa restauracja serwująca wspaniałą ciemną zupę z makaronem ryżowym i kaczką. Uwielbialiśmy to miejsce – zupa była pełna pożywnych dodatków kiełków fasoli mung, zielonej cebulki i klopsików wieprzowych, a mięsa kaczki była cała  pierś w miseczce.

Dostawaliśmy do tego wielkie kufle z lodem, które zalewaliśmy czekającą na stole zieloną herbatą i talerz świeżych ziół do samodzielnego doprawiania.

Kmerskie restauracje często czynne są tylko rano albo tylko wieczorem, albo tylko przez kilka godzin w ciągu dnia. Ta była czynna cały dzień. Sprzedawała wyłącznie boat noodle z kaczką i nom pao- małe drożdżowe bułeczki z nadzieniem z mięsa wieprzowego. Bywaliśmy tam prawie każdego dnia po ten niezmiennie wyśmienity smak kaczki – importowanej z Tajlandii.

Zastanawialiśmy się – dlaczego jest tam tak pusto? Wydawało nam się, że przyczyną jest kiepska widoczność restauracji z drogi głównej. Faktycznie – była na samiutkim skrzyżowania, ale wycofana trochę w stronę pobocza. Jedynym sygnałem, że tu można coś zjeść, był wystawiony do przodu garnek z nam pao i wyblakły brązowy baner z khmerskim napisem. Przetłumaczyliśmy go za pomocą Vasco – było tam napisane “Najlepszy smak z Ayuttaya”.

Chan Pov – kucharz, właściciel, kelner i sprzątacz w jednym – uśmiechał się z szacunkiem, gdy zamawialiśmy. Nie mówił prawie nic po angielsku. Nie mówiła też matka ani siostra, które czasem widywaliśmy w restauracji. Kambodża jest pełna chwytających za serce historii, ale po twarzach tej trójki można było zorientować się, że naprawdę sporo przeszli. Cieszyli się, kiedy przychodziliśmy, bo oprócz nas zupę sprzedawali chyba tylko skuterzystom podjeżdżającym po wynosy.
Za każdym razem, gdy odjeżdżaliśmy po posiłku, Chan Pov podchodził obejrzeć nasze motocykle. Patrzył z podziwem, zazdrością i pół po angielsku pół na migi mówił one day…. ja też pojadę, ale na razie no money.

Zbliżał się Kmerski Nowy Rok. Wiedzieliśmy, że w tej rodzinie każdy dzień to walka o coś więcej niż tylko kolejnego klienta. W ostatniej chwili zrobiliśmy zdjęcie talerza z zupą i wybraliśmy się na poszukiwanie agencji reklamowej, która zrobi stand na kółkach – taki jakimi tutaj reklamują się rodzinne  małe biznesy. W kilku miejscach odesłano nas z kwitkiem Kmerski Nowy Rok w Siem Reap to duża sprawa  i nikt nie chciał robić zlecenia na ostatni moment. 

W końcu trafiliśmy dobrze.

Po kilku próbach trafiliśmy na Phanitha. Gdy tylko powiedzieliśmy „boat noodle z kaczką dwie przecznice stąd”, wiedział, o kim mówimy. Phanith chodził kiedyś z Chan Povem do szkoły języka angielskiego. Chan musiał zrezygnować – miał kłopoty ze zdrowiem i głowę zaprzątniętą kolejną swoją operacją.

Szybko się dogadaliśmy. Zaprojektowaliśmy razem wysoki kolorowy stand i kolejnego dnia był już wydrukowany i gotowy. Pojechaliśmy do restauracji a za nami busik z reklamą.

Nigdy nie zapomnimy twarzy Chan Pova i jego Mamy, kiedy pracownicy agencji rozpakowywali i ustawiali stand, a Chan Povi mama oglądali go z podziwem. To był tak cholernie wzruszające, że ostatecznie wszyscy się popłakaliśmy. Próbowaliśmy ze sobą rozmawiać, ale pomimo użycia translatora ograniczenia w komunikacji były duże. Widok tej reklamy był dla nich czymś więcej niż gadżetem. Był nadzieją. Znakiem, że ktoś ich zobaczył. Że mogą zawalczyć o lepsze jutro.

Do zupy teraz dodają jeszcze jajko – bo je umieściliśmy na reklamie. Pojawił się dodatkowy stolik w restauracji i pomysły na to, jak ją ozdobić. W ofercie jest teraz też kawa mrożona. Ale wiecie, jak to jest – każda zmiana w świecie musi dojrzeć. W restauracji jest trochę więcej klientów, ale nie można powiedzieć, że pełno. Opinii na Gogole przybywa powoli.

To, co jest potrzebne teraz – to żeby zjeść w tej restauracji. Uśmiechnąć się do Chana i do jego mamy, kliknąć sobie foto z zupą a na koniec zostawić parę miłych słów w Google.

Jeśli wybieracie się do Siem Reap – odwiedźcie Chan Pova i tę fantastyczną restaurację. Zjedzcie pyszne Boat noodle duck i dołóżcie cegiełkę do tego by i POV mógł podróżować własnym motocyklem. 

📍 Tu adres: https://maps.app.goo.gl/vMPHi8dMj6ZheT2b7

The post Kaczka w Siem Reap first appeared on ONE MORE ADV.